Σύσκεψη διυπουργικής επιτροπής για τα προγράμματα απασχόλησης και επενδύσεων στη Δυτική Μακεδονία
Σημαντική πρόοδος καταγράφεται στην υλοποίηση των πολιτικών για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση στις λιγνιτικές περιοχές, με έμφαση στη Δυτική Μακεδονία, όπως προέκυψε από τη σύσκεψη της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής υπό την προεδρία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν υπουργοί και υφυπουργοί συναρμόδιων χαρτοφυλακίων, καθώς και στελέχη της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με αντικείμενο την πορεία του Σχεδίου ΔΑΜ, την εφαρμογή της ρήτρας απολιγνιτοποίησης στην κυβερνητική πολιτική και την υλοποίηση στοχευμένων παρεμβάσεων για την οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση των περιοχών που επηρεάστηκαν από την παύση της λιγνιτικής δραστηριότητας.
Επενδύσεις άνω των 2 δισ. ευρώ μέσω του Προγράμματος ΔΑΜ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μέσω των χρηματοδοτικών εργαλείων του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, συνολικού ύψους άνω των 2 δισ. ευρώ, βρίσκονται ήδη σε φάση υλοποίησης δεκάδες έργα υποδομών, επενδυτικά σχέδια και δράσεις απασχόλησης.
Ειδικά στη Δυτική Μακεδονία έχουν εγκριθεί 639 επενδυτικά σχέδια από επιχειρήσεις όλων των μεγεθών, με χρηματοδότηση που ξεπερνά τα 320 εκατ. ευρώ, τα οποία εκτιμάται ότι θα δημιουργήσουν περισσότερες από 2.700 νέες θέσεις εργασίας. Αντίστοιχα, στην περιοχή της Μεγαλόπολης υλοποιούνται 177 επενδυτικά σχέδια με προϋπολογισμό άνω των 168 εκατ. ευρώ και προβλεπόμενες νέες θέσεις εργασίας που ξεπερνούν τις 1.150.
Παράλληλα, έχει τεθεί σε λειτουργία το Ταμείο Χαρτοφυλακίου ΔΑΜ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με συνολικό χαρτοφυλάκιο δανείων άνω των 180 εκατ. ευρώ, παρέχοντας ευνοϊκή δανειακή στήριξη σε ιδιώτες επενδυτές.
Νέο ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα και μεγάλα έργα υποδομής
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο νέο Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα ΔΑΜ, με εθνικούς πόρους αρχικού προϋπολογισμού 187 εκατ. ευρώ. Μέσα σε διάστημα μόλις 3,5 μηνών ενεργοποιήθηκαν προσκλήσεις ύψους 137 εκατ. ευρώ, με δεκάδες προτάσεις έργων από φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη έχουν ήδη εγκριθεί 23 έργα συνολικού προϋπολογισμού 24,1 εκατ. ευρώ, ενώ επιπλέον 39 έργα, συνολικού ύψους περίπου 73 εκατ. ευρώ, βρίσκονται σε στάδιο αξιολόγησης.
Σημαντικά είναι και τα έργα που προωθούνται μέσω του Δανειακού Μηχανισμού του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης. Στη Δυτική Μακεδονία έχουν διαμορφωθεί δύο επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 190,7 εκατ. ευρώ, που αφορούν 33 έργα υποδομής μεγάλης τοπικής σημασίας.
Ενέργεια, τηλεθέρμανση και ανταποδοτικά οφέλη
Στον τομέα της ενέργειας, διασφαλίζεται η διατήρηση χαμηλών τιμών θερμικής ενέργειας για τους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, καθώς και η ολοκλήρωση των αναγκαίων υποδομών τηλεθέρμανσης.
Παράλληλα, καταβλήθηκαν ανταποδοτικά τέλη ύψους 3,29 εκατ. ευρώ για το 2024 από σταθμούς ΑΠΕ, τόσο σε οικιακούς καταναλωτές όσο και σε ΟΤΑ, ενώ αναμένεται άμεσα η διαδικασία απόδοσης των αντίστοιχων ποσών για το 2025.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και ο επανασχεδιασμός του Προγράμματος «ΑΠΟΛΛΩΝ», με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους για ευάλωτα νοικοκυριά, δήμους και οργανισμούς κοινής ωφέλειας.
Χιλιάδες ωφελούμενοι από προγράμματα απασχόλησης
Ιδιαίτερα εκτεταμένη είναι η εφαρμογή ειδικών προγραμμάτων απασχόλησης. Την περίοδο 2019-2025 υλοποιήθηκαν 54 προγράμματα, εκ των οποίων 6 αφορούν άμεσα τη Δυτική Μακεδονία, με περισσότερους από 18.300 ωφελούμενους.
Σημαντική είναι η συμμετοχή νέων έως 29 ετών, αλλά και γυναικών, που αποτελούν το 62% των ωφελούμενων, ενώ ενισχύθηκε και η επιχειρηματικότητα, καθώς σχεδόν 1.400 άνεργοι δημιούργησαν τη δική τους επιχείρηση. Παράλληλα, δεκάδες χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν σε προγράμματα κατάρτισης, κυρίως σε ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες.
Στοχευμένες παρεμβάσεις για γούνα, αγροτική ανάπτυξη και δημογραφικό
Στήριξη παρέχεται και στον κλάδο της γούνας, με συνολικές ενισχύσεις άνω των 11,6 εκατ. ευρώ από το 2022, ενώ προετοιμάζεται και τρίτο πρόγραμμα ενίσχυσης. Στον αγροτικό τομέα, μέσω του ΠΑΑ και της νέας ΚΑΠ, έχουν ενταχθεί δεκάδες έργα αγροτικής οδοποιίας και εγγειοβελτιωτικών υποδομών.
Τέλος, επεκτείνεται και το πρόγραμμα δημογραφικής ανάπτυξης στις Περιφερειακές Ενότητες Φλώρινας και Καστοριάς, με οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ για νοικοκυριά που μεταφέρουν την κατοικία τους σε περιοχές με έντονα δημογραφικά προβλήματα.